Nguồn gốc của đền Cô Tiên gắn với một truyền thuyết được lưu truyền ở Thanh Hóa qua nhiều thế hệ. Theo đó, thuở xưa ở Sầm Sơn có một người con gái làm nghề thuốc...

Nằm trên đỉnh hòn Đầu Voi ở cuối dãy Trường Lệ, đền Cô Tiên là một địa danh nổi tiếng của thành phố biển Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Nguồn gốc của ngôi đền này gắn với một truyền thuyết được lưu truyền ở địa phương qua nhiều thế hệ.

Theo Cổng thông tin Du lịch Sầm Sơn, dân gian kể lại rằng thuở xưa ở Sầm Sơn có một cô gái làm nghề bốc thuốc cứu người. Vì không nghe lời cha lấy một kẻ nhà giàu nên cô bị đuổi ra khỏi nhà. Sau đó cô đem lòng yêu và lấy một chàng trai nghèo hiền lành, tốt bụng tên là Côi.

Cuộc sống đang êm ả trôi đi trong hạnh phúc thì cô bị bệnh hủi (bệnh phong). Hai vợ chồng đã đi khắp nơi chữa bệnh nhưng không khỏi. Bỗng một hôm có một bà lão xuất hiện đã chạy chữa cho cô. Bà lên núi hái lá nam về hòa cùng với nước được lấy từ vụng Tiên, giúp cô khỏi bệnh.

Bà cụ ra đi để lại cho cô gái một giỏ mây đựng đầy lá thuốc và một tay nải che mưa, nắng. Một lần hai vợ chồng đi chữa bệnh về khuya gặp trời mưa to, nhớ lời bà cụ dặn lấy tay nải ra che mưa và thiếp đi lúc nào không biết.

Sáng hôm sau khi tỉnh dậy hai vợ chồng thấy mình đang nằm trong một ngôi nhà ba gian khang trang sạch sẽ. Từ đó họ ở lại ngôi nhà và hàng ngày đi hái thuốc trên núi về chữa bệnh cho mọi người trong vùng.

Một buổi sáng đẹp trời hai vợ chồng ăn mặc rất đẹp dắt tay nhau đi lên đỉnh núi và không thấy quay trở về. Dân làng đồn rằng cô gái chính là tiên nữ giáng trần. Ngôi nhà của họ được nhân dân địa phương hương khói thờ phụng, chính là đền Cô Tiên ngày nay...

Theo các tư liệu lịch sử, đền Cô Tiên được khởi dựng vào thời Lý. Kiến trúc đền Cô Tiên gồm ba lớp hình chữ Đinh, gồm Tiền đường, Trung đường và Hậu cung. Theo các thăng trầm lịch sử, ngôi đền đã nhiều lần bị tàn phá và được trùng tu tôn tạo. Lần tu bổ gần đây nhất vào năm 2010.

Về mặt thờ tự, trong hậu cung của đền có đặt bàn thờ Tam tòa Thánh Mẫu: Thánh mẫu Thượng Thiên (tức là bà chúa Liễu Hạnh), Mẫu Thượng Ngàn, Thánh mẫu Thoải.

Ngoài đền chính, trong quần thể di tích đền Cô Tiên còn có đền trình (đền Quan Giám), miếu lộ thiên Nam Hải Đại Vương, miếu Cô Chín...

Từ khuôn viên đền, có thể bao quát một khoảng không gian rộng lớn và hùng vĩ của biển Sầm Sơn và núi Trường Lệ.

Vào năm 1962, đền Cô Tiên đã được xếp hạng Di tích lịch sử cấp quốc gia.

Quốc Lê / Kiến Thức

Nguồn: https://kienthuc.net.vn/di-san/truyen-thuyet-la-ve-den-co-tien-nuc-tieng-xu-thanh-1465316.html