Chuỗi khối (tiếng Anh: Blockchain) là một loại sổ cái kĩ thuật số (digital ledger), trong đó thông tin được ghi chép lại một cách tuần tự, sau đó được liên kết với nhau và được bảo mật bằng phương pháp mã hóa.

Hình minh họa. Nguồn: ibm.com.

Hình minh họa. Nguồn: ibm.com.

Chuỗi khối (Blockchain)

Khái niệm: Chuỗi khối trong tiếng Anh là Blockchain.

Chuỗi khối là một loại sổ cái kĩ thuật số (digital ledger), trong đó thông tin được ghi chép lại một cách tuần tự, sau đó được liên kết với nhau và được bảo mật bằng phương pháp mã hóa.

Việc mã hóa được thực hiện bởi một số máy tính trên mạng (được gọi là thợ mỏ, tiếng Anh: Miners).

Mỗi khối chứa một nhóm các giao dịch (hoặc mục) và một liên kết an toàn (được gọi là hàm băm, tiếng Anh là hash) đến khối trước đó.

Cấu trúc của một chuỗi khối, nguồn: The World Bank.

Cấu trúc của một chuỗi khối, nguồn: The World Bank.

Các giao dịch mới được chèn vào chuỗi chỉ sau khi được xác thực thông qua cơ chế đồng thuận (consensus mechanism). Trong đó, các thành viên có quyền sẽ chấp thuận về giao dịch mới và lệnh trước đó đã được hoàn thành.

Quá trình cập nhật chuỗi khối đòi hỏi sức mạnh tính toán (computing power) lớn khiến việc thao túng dữ liệu lịch sử của bên thứ ba rất khó khăn và tốn kém. Để thao tác dữ liệu lịch sử, một cá nhân hoặc tổ chức sẽ phải kiểm soát phần lớn các nút mạng (nodes). Do đó, mạng lưới càng lớn thì có tính bảo mật càng cao.

Phân loại chuỗi khối

Xét về quyền truy cập: Chuỗi khối riêng tư (private blockchain) và chuỗi khối công khai (public blockchain).

Xét về vai trò: Chuỗi khối cần chấp thuận (permissioned blockchain) và chuỗi khối không cần chấp thuận (permissionless blockchain).

Về bản chất chuỗi khối riêng tư giống chuỗi khối cần chấp thuận, còn chuỗi khối công khai giống chuỗi khối không cần chấp thuận.

Qui trình ghi chép giao dịch vào sổ cái của chuỗi khối

1. Giao dịch diễn ra giữa người mua và người bán.

2. Giao dịch được phát tới mạng máy tính (nút).

3. Nút xác thực chi tiết giao dịch và các bên tham gia giao dịch.

4. Sau khi xác minh, giao dịch được kết hợp với các giao dịch khác để tạo thành một khối mới (có qui mô được xác định trước) cho dữ liệu của sổ cái.

5. Khối dữ liệu này sau đó được thêm hoặc liên kết (sử dụng qui trình mã hóa) với các khối trước đó có chứa dữ liệu.

6. Giao dịch được hoàn thành và sổ cái đã được cập nhật.

(Tài liệu tham khảo: Giáo trình CFA level I năm 2019)

Tuệ Thi / Kinh tế & Tiêu dùng